Szczególne znaczenie ma to w przypadku obywateli Ukrainy. Od 5 marca 2026 roku zmieniły się bowiem przepisy dotyczące między innymi dostępu cudzoziemców do rynku pracy. Dlatego informacje znalezione w internecie sprzed kilku lat mogą być już nieaktualne.

Czy cudzoziemiec ma prawa pracownika w Polsce?

Jeżeli cudzoziemiec jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, jego obywatelstwo samo w sobie nie pozbawia go ochrony wynikającej z polskiego prawa pracy.

Pracownik może mieć prawo między innymi do:

• wynagrodzenia za wykonaną pracę,
• wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych,
• urlopu wypoczynkowego,
• odpoczynku dobowego i tygodniowego,
• bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,
• ochrony przed dyskryminacją,
• ochrony przed mobbingiem,
• zgodnego z prawem rozwiązania umowy,
• dochodzenia swoich roszczeń przed sądem pracy.

Inaczej może wyglądać sytuacja osoby wykonującej pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło albo kontraktu B2B. Dlatego pierwszym krokiem w sporze z pracodawcą lub kontrahentem powinna być analiza dokumentów oraz rzeczywistych warunków wykonywania pracy.

Więcej informacji o zakresie pomocy Kancelarii znajdziesz na stronie prawa pracy – adwokat Gdańsk .

Obywatel Ukrainy w Polsce – co zmieniło się w 2026 roku?

Od 5 marca 2026 roku obowiązują nowe zasady dotyczące zatrudniania cudzoziemców objętych ochroną czasową w Polsce.

Co do zasady cudzoziemiec korzystający z ochrony czasowej może wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę, jeżeli pracodawca dokona wymaganego powiadomienia za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

Ponowne powiadomienie może być wymagane między innymi w przypadku zmiany rodzaju umowy, stanowiska lub rodzaju wykonywanej pracy, zmniejszenia wymiaru czasu pracy albo liczby godzin, a także obniżenia wynagrodzenia w stosunku do warunków wskazanych w powiadomieniu.

Ochrona czasowa dla osób, które są nią objęte, została przedłużona do 4 marca 2027 roku.

Pracodawca nie wypłacił Ci wynagrodzenia – co zrobić?

Jednym z najczęstszych problemów pracowników jest niewypłacenie wynagrodzenia albo wypłacenie go w wysokości niższej niż należna.

Dotyczy to również cudzoziemców.

Jeżeli pracodawca nie wypłacił Ci pensji, nie czekaj bez końca na obietnicę, że „pieniądze będą w przyszłym miesiącu”. W pierwszej kolejności zabezpiecz dokumenty i dowody potwierdzające zatrudnienie oraz wysokość należności.

W zależności od sytuacji możliwe jest skierowanie do pracodawcy wezwania do zapłaty, podjęcie działań przed właściwymi organami albo dochodzenie należności przed sądem.

Kancelaria prowadzi sprawy dotyczące między innymi zaległego wynagrodzenia, nadgodzin i innych roszczeń pracowniczych.

Dostałeś wypowiedzenie? Nie podpisuj niczego pochopnie

Otrzymanie wypowiedzenia może być szczególnie stresujące dla osoby, która nie jest obywatelem Polski. Cudzoziemiec może obawiać się nie tylko utraty pracy, ale również utraty źródła dochodu lub problemów związanych z pobytem w Polsce.

Samo otrzymanie wypowiedzenia nie oznacza jednak, że pracodawca zawsze działał zgodnie z prawem.

Warto sprawdzić:

• rodzaj zawartej umowy,
• okres wypowiedzenia,
• formę wypowiedzenia,
• przyczynę wskazaną przez pracodawcę, jeżeli jest wymagana,
• zgodność wskazanej przyczyny ze stanem faktycznym,
• czy pracownik podlega szczególnej ochronie,
• czy nie doszło do dyskryminacji,
• czy pracodawca zachował wymagane procedury.

Jeżeli otrzymałeś wypowiedzenie, możesz przeczytać również szczegółowy poradnik dotyczący odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę .

Czy pracodawca może kazać cudzoziemcowi podpisać dokument, którego nie rozumie?

Nieznajomość języka polskiego nie powinna być wykorzystywana przez pracodawcę do uzyskania od pracownika niekorzystnych oświadczeń.

Szczególną ostrożność należy zachować przed podpisaniem:

• porozumienia o rozwiązaniu umowy,
• wypowiedzenia,
• aneksu do umowy,
• oświadczenia pracownika,
• ugody,
• dokumentu dotyczącego wynagrodzenia,
• dokumentu dotyczącego odpowiedzialności pracownika.

W przypadku umowy zawieranej z cudzoziemcem, który nie posługuje się językiem polskim, szczególne znaczenie ma przedstawienie treści umowy w formie zrozumiałej dla pracownika.

Jeżeli nie rozumiesz dokumentu, który pracodawca każe Ci podpisać, najpierw poproś o jego wyjaśnienie lub skonsultuj go z adwokatem.

Umowa o pracę, zlecenie czy B2B – dlaczego ma to znaczenie?

Nie każdy cudzoziemiec wykonuje pracę na podstawie umowy o pracę. W Polsce często spotykane są również umowy zlecenia, umowy o dzieło oraz kontrakty B2B.

Samo nazwanie dokumentu „umową zlecenia” nie zawsze przesądza jednak o jego rzeczywistym charakterze.

Jeżeli w praktyce praca jest wykonywana w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, może pojawić się problem prawidłowej kwalifikacji zawartej umowy.

Dlatego przed podjęciem sporu warto przeanalizować zarówno sam dokument, jak i rzeczywisty sposób wykonywania obowiązków.

Cudzoziemiec może być ofiarą mobbingu lub dyskryminacji

Pochodzenie, narodowość czy status cudzoziemca nie powinny być podstawą nierównego traktowania w zatrudnieniu.

Niepokojące mogą być między innymi:

• obrażanie pracownika ze względu na narodowość,
• gorsze traktowanie niż innych pracowników,
• nierówne wynagrodzenie bez uzasadnionej przyczyny,
• grożenie zwolnieniem z powodu dochodzenia swoich praw,
• systematyczne poniżanie lub izolowanie,
• wykorzystywanie nieznajomości języka polskiego,
• nakładanie nieuzasadnionych obowiązków.

W takich sprawach bardzo ważne jest zabezpieczenie dowodów. Zachowuj wiadomości, e-maile, dokumenty, grafiki oraz informacje o osobach, które były świadkami określonych zdarzeń.

Wypadek przy pracy cudzoziemca – jakie prawa ma pracownik?

Jeżeli cudzoziemiec uległ wypadkowi przy pracy, nie powinien rezygnować z dochodzenia swoich praw tylko dlatego, że nie jest obywatelem Polski.

W zależności od okoliczności mogą pojawić się roszczenia związane między innymi z odszkodowaniem, zadośćuczynieniem lub innymi świadczeniami.

Po wypadku warto zadbać o dokumentację medyczną, dokumentację dotyczącą zdarzenia oraz dokumenty związane z zatrudnieniem.

Kancelaria prowadzi również sprawy dotyczące odszkodowań i wypadków .

Co zrobić, jeżeli pracodawca grozi cudzoziemcowi zgłoszeniem do urzędu?

Dla cudzoziemca groźba zgłoszenia sprawy do urzędu może być szczególnie stresująca. Nie oznacza to jednak, że pracodawca może dowolnie wykorzystywać sytuację pobytową pracownika do wywierania na niego presji.

W takiej sytuacji warto najpierw ustalić:

1. jaki jest Twój status pobytowy,
2. na jakiej podstawie wykonujesz pracę,
3. czy zatrudnienie zostało prawidłowo zalegalizowane,
4. jakie obowiązki miał pracodawca,
5. czy pracodawca rzeczywiście ma podstawę do swoich twierdzeń,
6. jakie roszczenia mogą Ci przysługiwać.

Dopiero po analizie tych kwestii można racjonalnie ocenić, jakie działania będą dla pracownika najbezpieczniejsze.

Jak przygotować się do konsultacji z adwokatem?

Nie musisz znać polskiego prawa, żeby skonsultować swoją sytuację. Im więcej dokumentów uda Ci się zebrać, tym łatwiej będzie jednak przeanalizować sprawę.

Nie masz wszystkich dokumentów? To nie oznacza, że nie możesz skonsultować sprawy. Warto opisać sytuację i wskazać, jakie dokumenty posiadasz.

Adwokat dla cudzoziemca w Gdańsku, Gdyni i Sopocie

Kancelaria Adwokacka Adwokat Wiktoria Milanowska prowadzi sprawy z zakresu prawa pracy, prawa cywilnego, prawa rodzinnego oraz prawa karnego.

Pomoc prawna może obejmować jednorazową konsultację, analizę dokumentów, przygotowanie pisma, wezwanie do zapłaty, negocjacje z pracodawcą, przygotowanie strategii procesowej oraz reprezentację przed sądem.

Kancelaria działa przede wszystkim na terenie Gdańska, Gdyni, Sopotu i okolic, a pomoc prawna może być również świadczona online.

Szczegółowe informacje dotyczące zdalnej pomocy prawnej znajdziesz na stronie porad prawnych online .

Wiktoria Milanowska

Adwokat | Autorka bloga | Edukatorka prawna | Szkolenia prawne

Jestem doświadczonym adwokatem z wieloletnią praktyką zawodową. Specjalizuję się w kompleksowej pomocy prawnej dla klientów indywidualnych oraz przedsiębiorców na terenie całego kraju, świadcząc usługi również w formie online. Przez wiele lat współpracowałam z renomowanymi kancelariami prawnymi w Trójmieście, a obecnie prowadzę indywidualną praktykę adwokacką. Poza salą sądową, aktywnie prowadzę szkolenia oraz edukuję prawnie, przybliżając zawiłe zagadnienia w przystępny i zrozumiały sposób.

@nowelizacje

Śledź edukacyjne posty o prawie pisane w przystępny sposób.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące praw cudzoziemca w pracy